Model van Duurzaam Gebouwd

Duurzaam Gebouwd heeft als eerste een model overeenkomst opgesteld. Eerst een consultatiedocument waarop gereageerd kon worden, en uiteindelijk is er een eindproduct gekomen. Dat is een eigen initiatief geweest waaraan alle betrokkenen onbezoldigd veel uren besteed hebben met als doel om marktbreed partijen te helpen om een snelle start te maken met bouwteams. Dat initiatief valt alleen maar te prijzen en dat geldt ook voor de aandacht die daarmee gegenereerd is voor het bouwteam principe. Toch is er de nodige kritiek gevolgd op dit model, met name vanuit de bedrijfsjuristen van aannemers en ook Bouwend Nederland.

De grootste inhoudelijke bezwaren zien op de onevenwichtigheid van het model dat overhelt ten faveure van opdrachtgever. Zo is er commentaar ten aanzien van de regelingen omtrent ontwerpverantwoordelijkheid, het aansprakelijkheidsregime en de overdracht van intellectuele eigendomsrechten. Daarnaast wordt de contractvormingsprocedure als (te) complex beoordeeld. Ook is er stevige kritiek ten aanzien van de opbouw en leesbaarheid van het model. Dat niet het goed bruikbare VG bouw model uit 1992 als uitgangspunt is genomen, is een laatste veel gehoorde klacht. Naar aanleiding van die kritiek is het model op onderdelen aangepast, maar de kritiek is daarmee niet verstomd.

Na grondige bestudering van het model zijn wij van mening dat de kritiek grotendeels terecht is. De grote onevenwichtigheid in het nadeel van de aannemer in het consultatiedocument is in het eindproduct gedeeltelijk bijgesteld, maar daarmee is de onevenwichtigheid niet verdwenen. Een groot bezwaar is inderdaad dat het model moeilijk leesbaar en doorgrondbaar is. Niet voor niets wordt door de opstellers van het model professionele hulp aanbevolen bij het gebruiken van het model. Tot slot zijn er nog enkele weeffouten, bijvoorbeeld dat de overeenkomst en aanbestedingsdocumenten voor gaan op de nota van inlichtingen. Niet gelukkig zijn wij tenslotte  met de keuzemogelijkheid om geschillen te laten beslechten door de rechtbank of de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen. De UAV en UAV-gc gaan immers uit van de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen en daar horen bouwgeschillen wat ons betreft ook gewoon thuis.

Model van Bouwend Nederland

Het model van Bouwend Nederland kan ons beter bekoren. Wat direct opvalt is dat hier wel het VG Bouw model 1992 als uitgangspunt is gebruikt. Dat is een vertrouwd, evenwichtig en veel gebruikt model, dat zijn waarde in het verleden zonder meer bewezen heeft. Het kent een logische opbouw en structuur en dat geeft het 2021 model ook gelijk een vertrouwd karakter en zorgt voor goede leesbaarheid. Verder stellen wij vast dat op een vrij logische wijze bepalingen zijn ingevoegd die de “moderniseringsslag” weergeven. Daarmee doelen wij op het beter toepasbaar maken van het model voor UAV-gc werken, bijvoorbeeld door keuzemogelijkheden op te nemen ten aanzien van producten die zien op diverse fases van het ontwerp (VO / DO / UO).

Samenvattend geven wij duidelijk de voorkeur aan het model van Bouwend Nederland boven het model van Duurzaam gebouwd.

Dan resteert nog de kritische vraag of partijen niet samen hadden kunnen werken aan één nieuwe model overeenkomst. Discussie in een vroeg stadium tussen opdrachtgever en opdrachtnemer over de vraag welk model overeenkomst moet worden gebruikt druist immers bij voorbaat al in tegen de samenwerkingsgedachte die een bouwteam uitdraagt.

Cobouw, juni 2021