Onlangs was ik gastspreker tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over het wetsvoorstel “rechtsbescherming bij aanbesteden”. In het wetsvoorstel zijn maatregelen opgenomen die bedoeld zijn om de rechtspositie van inschrijvers te verbeteren. De maatregelen kunnen tevens dienen om veelgehoorde klachten van inschrijvers aan te pakken zoals het gevoel van ongelijkheid, het “wij / zij denken”, de geringe impact van de huidige klachtafhandeling en de te strikte toepassing van rechtsverwerkingsclausules.

Er is de nodige kritiek gekomen op het wetsvoorstel. Vanuit juridisch perspectief begrijp ik die kritische noten, en op onderdelen onderschrijf ik die ook. Maar als advocaat van inschrijvende partijen heb ik juist ook de positieve kanten van de maatregelen belicht omdat die een positieve impact kunnen hebben op de rechtspositie van inschrijvers.

De eerste maatregel is het verplichten van klachtenlokketten voor alle aanbestedende diensten. Het is mijn ervaring dat klachtenloketten zorgvuldiger, kritischer en met meer distantie kijken naar ingediende
klachten waarbij de output doorgaans juridisch inhoudelijk beter in elkaar zit dan wanneer de aanbestedende dienst de klacht zelf afhandelt. De tweede maatregel is het aanscherpen van de motiveringsplicht
bij beslissingen door aanbestedende diensten. Een deugdelijke motivering draagt bij aan enerzijds de acceptatiegraad bij een afgewezen ondernemer en anderzijds bij de concentratie van het inhoudelijke of juridische debat. De derde maatregel is het stellen van termijnen bij klachtafhandeling. Het hanteren van duidelijke en proportionele termijnen maakt klagen laagdrempeliger en effectiever. Eens te meer als bepaalde termijnen – onder voorwaarden – opschortende werking krijgen. De laatste maatregel is het verstevigen van de rol van de Commissie van Aanbestedingsexperts. Deze maatregel wordt door de meeste deskundigen sowieso als logisch en positief bestempeld. Eens te meer vanwege de positieve evaluatie van de Commissie van Aanbestedingsexperts.

De meeste interessante vaststelling tijdens het rondetafelgesprek was dat de nodige sprekers aangaven dat een goede optie zou kunnen zijn om een centrale gespecialiseerde instantie te realiseren die
klachtafhandeling kan verzorgen. Een centrale aanbestedingsautoriteit wordt al vele jaren bepleit door de nodige brancheverenigingen. Het is nu afwachten wat de politiek gaat doen met het wetsvoorstel.

BouwBelang nr. 2, juni 2026